2005年07月21日
《五娘跳古井》
【〔1〕《五娘矴荔枝》 〔2〕《五娘送寒衣》 〔3〕《五娘跳古井》 〔4〕《益春告御狀》】
Gō·-niû oāⁿ La̍k-niû, si̍t-chāi bô iūⁿ-siùⁿ, Lîm Tōa ū chú-tiuⁿ, kó·-chíⁿ thiām Gō·-niû
五娘換六娘 實在無樣相 林大有主張 古井填五娘
Lîm Tōa chhōa bô N̂g Gō·-niû, oāⁿ chit La̍k-niû phòe i chiūⁿ
林大娶無黃五娘 換這六娘配伊上
La̍k-niû chhōa-lâi bī-kúi-sî, in-ūi oan-ke chū-chīn sí
六娘娶來未幾時 因為冤家自盡死
Káu-lông sûi-sî thàm-thiaⁿ chai, chiū kiò chhiⁿ-ḿ it-chôe lâi
九郎隨時探聽知 就叫親姆一齊來
坐轎來到林厝內 看見六娘死不該
chi̍t-sim khó·-chhoeh chi̍t-sim khì, chiū mā Lîm Tōa thài bô-lí
一心苦切一心氣 就罵林大太無理
La̍k-niû ūi-tio̍h mih tāi-chì, chiong i hāi-sí kui im-si
六娘為著乜代誌 將伊害死歸陰司
Lîm Tōa tio̍h-kiaⁿ chiū seh khí, tiūⁿ-lâng tiūⁿ-ḿ bān siū-khì
林大著驚就說起 丈人丈姆慢受氣
lí kiáⁿ chū-kí phòa-pīⁿ sí, m̄-sī kiáⁿ-sài lâi hāi--i
汝囝自己破病死 呣是囝婿來害伊
Káu-lông thiaⁿ--kìⁿ tōa siū-khì, La̍k-niû bêng-bêng lí hāi--sí
九郎聽見大受氣 六娘明明汝害死
káⁿ seh bô-iáⁿ chit tāi-chì, lâi kò koaⁿ-hú khòaⁿ chiùⁿ-nî
敢說無影這代誌 來告官府看障年
sûi-sî kiò-lâng húi ke-si, chhù-lāi ke-si húi lī-lī
隨時叫人毀傢俬 厝內傢俬毀離離
ke-chng mn̍gh-kiāⁿ poaⁿ--chhut-khì, kng khì in-tau gôan siu-khí
嫁妝物件搬出去 扛去伊兜原收起
kong-chhin chhut-lâi chiū khǹg khí, khǹg lí Káu-lông bo̍h siū-khì
公親出來就勸起 勸汝九郎莫受氣
La̍k-niû si̍t-sī chū-chīn sí, m̄-sī thiau-ì lâi hāi--i
六娘實在自盡死 呣是刁意來害伊
hiān iú soh hûn chòe chèng-kì, chhin-ke m̄-bián sim tî-gî
現有索痕做証據 親家呣免心遲疑
La̍k-niû kì-sī chū-chīn sí, tio̍h kai pôe-chōe lín hoaⁿ-hí
六娘既是自盡死 著該陪罪恁歡喜
chit àn nā beh kò koaⁿ-si, koaⁿ-hú tiāⁿ lâi giām sin-si
這案若beh告官司 官府定來驗身屍
lâng seh giām-si bōe chhut-sì, éng-góan im-si siū lêng-tī
人說驗屍bōe出世 永遠陰司受凌遲
khui lâi khui khì khui i sí, Lîm Tōa iā-bián miā pôe--i
虧來虧去虧伊死 林大也免命賠伊
chóng-sī liáu-chîⁿ chit tāi-chì, bóe-chiok koaⁿ-hú lâi pàng-lî
總是了錢這代誌 買囑官府來放離
tiuⁿ-lâng kiáⁿ-sài bô pat-lâng, chit sū bāng lí tio̍h pàng-sang
丈人囝婿無別人 這事望恁著放鬆
koaⁿ-chhâ kong-tek lí chú-ì, kiāⁿ-kiāⁿ hó-khòaⁿ bô sioh chîⁿ
棺柴功德汝主意 件件好看無惜錢
hoat i kūi-lo̍h hē m̄-sī, hoat i chhut-chîⁿ lâi pò·-si
罰伊跪落會呣是 罰伊出錢來佈施
chhiong-chòe tē-hng hó tāi-chì, bī-ti lí sim sī chiùⁿ-nî
充做地方好代誌 未知汝心是障年
Káu-lông pī khǹg chiū ún--i, chiū mā Lîm Tōa khah put-sī
九郎被勸就允伊 就罵林大咔不是
taⁿ sī góa bô choh chêng-ì, khióng lí koaⁿ-hú siū lêng-tī
今是我無作情意 恐汝官府受凌遲
koaⁿ-chhâ chiū bóe chi̍t-pah-jī, kong-tek chhit-sûn tio̍h chôe-pī
棺柴就買一百二 功德七旬著齊備
hoat lí gûn-chîⁿ nn̄g-chheng-sì, siu-kiô chō-lō· chit tāi-chì
罰汝銀錢兩千四 修橋造路這代誌
Lîm Tōa it-it chiông-chiū--i, sûi-sî kūi-lo̍h hē m̄-sī
林大一一從就伊 隨時跪落會呣是
khí--lâi bīn-âng kiàn-siàu-sí, chi̍t-chūn âng-âng chi̍t-chūn chhiⁿ
起來面紅見笑死 一陣紅紅一陣青
sim-lāi siūⁿ-tio̍h tōa siū-khì, kè iû Tân Saⁿ lâi hāi-khí
心內想著大受氣 皆由陳三來害起
tong-chho· Gō·-niû bô chhōa--khí, m̄-bián La̍k-niû chòe chhe-jî
當初五娘無娶去 呣免六娘做妻兒
La̍k-niû chhōa-lâi pòaⁿ-ge̍h-sî, bô-gî chū-tiàu kui im-si
六娘娶來半月時 無疑自吊歸陰司
gōa-ke lâi-kàu móa-chīn-sī, chá-chá nāu-nāu khì pòaⁿ-sí
外家來到滿盡是 吵吵鬧鬧氣半死
lia̍h góa ke-si húi lī-lī, ke-chng poaⁿ-khì bô-pòaⁿ-si
掠我傢俬毀離離 嫁妝搬去無半絲
hoat góa kūi-lo̍h hē m̄-sī, siu-kiô chō-lō· lâi liáu-chîⁿ
罰我跪落會呣是 修橋造路來了錢
chhian hāi bān hāi sī i hāi, hāi góa kim-taⁿ ū chit tāi
千害萬害是伊害 害我今旦有這代
nā m̄ pò-oan i sí-pāi, ong-chòe góa sin kiò Lîm Tāi
若呣報冤伊死敗 枉做我身叫林大
Tân Saⁿ khò i chhin a-hiaⁿ, chòe-koaⁿ ūn-sài Kńg-lâm siâⁿ
陳三靠伊親阿兄 做官運使廣南城
ū châi ū sè saⁿ khi-khia, kiông-kiông pà-chiàm góa chhin-chiâⁿ
有財有勢相欺迦 強強霸佔我親情
i chhù tōa lo̍h Chôan-chiū siâⁿ, chó·tāi chòe-koaⁿ ū miâ-siaⁿ
伊厝帶落泉州城 祖代做官有名聲
lâng seh hù-kùi tōe kiat tiāⁿ, chhut che ūn-sài i a-hiaⁿ
人說富貴地結定 出這運使伊阿兄
Lîm Tōa sim-lāi ū chú-tiuⁿ, siūⁿ beh lâi pò chit oan-siû
林大心內有主張 想beh來報這冤仇
chiū chhe ke-lâng khì Kàm-chiu, chhiá liáu bêng-su lâi su-niû
就差家人去鑑州 請了名師來思量
tē-lí sian-siⁿ sī Tiuⁿ Hiân, lâng chheng gōa-gō sió sîn-sian
地理先生是張賢 人稱外號小神仙
thiaⁿ seh Lîm Tōa beh saⁿ chhiáⁿ, sûi-sî kiâⁿ-kàu Tiô-chiu siâⁿ
聽說林大beh相請 隨時行到潮州城
Lîm Tōa khòaⁿ-kìⁿ chhiò-bi-bi, siaⁿ-siaⁿ kiò tio̍h Tiuⁿ sian-siⁿ
林大看見笑微微 聲聲叫著張先生
sian-siⁿ bô hiâm lō· chhian-lí, chi̍t-tiám un-chêng tōa jû thiⁿ
先生無嫌路千里 一點恩情大如天
Tiuⁿ Hiân thiaⁿ--kìⁿ chiū ìn--i, Lîm hiaⁿ saⁿ-chhiáⁿ hó chêng-ì
張賢聽見就應伊 林兄相請好情意
ū-iân chhian-lí lâi saⁿ-kìⁿ, bo̍k-kòai sió-tī khah lâi tî
有緣千里來相見 莫怪小弟咔來遲
miâ-sìⁿ mn̄g--lo̍h seh oân-pih, pâi-lo̍h chiú-iân chāi thiaⁿ-piⁿ
名姓問落說完畢 排落酒筵在廳邊
kiong-kiong kèng-kèng chin hó-ì, sam-chhan ngó·-bī put-lī-sî
恭恭敬敬真好意 三餐五味不離時
Tiuⁿ Hiân tòa-lo̍h ū kúi-sî, siū i khóan-thāi hó chêng-ì
張賢帶落有幾時 受伊款待好情意
sim-lāi chi̍t-sî siū bōe-khí, beh chhē hó tōe lâi hō·--i
心內一時受bōe起 beh揣好地來互伊
khòaⁿ-kìⁿ Lîm Tōa būn-bô-ì, mî-ji̍t thó·-khùi put-lī-sî
看見林大悶無意 暝日吐氣不離時
seh kiò tōa-ko mih tāi-chì, tn̂g-hu-tóan-thàn khó·-siong-pi
說叫大哥乜代誌 長吁短嘆苦傷悲
Lîm Tōa seh lo̍h lâm-lūi-thî, sian-siⁿ iú-só· m̄ ti-ki
林大說落湳淚啼 先生有所呣知機
khó-hūn Tân Saⁿ khah put-sī, chhōa-cháu Gō·-niû chòe chhe-jî
可恨陳三咔不是 娶走五娘做妻兒
chá-sî lia̍h lâi kò koaⁿ-si, ti-chiu gāi chêng chiū pàng--i
早時掠來告官司 知州礙情就放伊
chiū chiong Gō·-niû lâi phòaⁿ-khí, phòaⁿ kau Tân Saⁿ ûi chhe-jî
就將五娘來判起 判交陳三為妻兒
chiong chit La̍k-niû oāⁿ chhin-gî, bô-gî chū-chīn kui im-si
將這六娘換親誼 無疑自盡歸陰司
siū tio̍h Káu-lông chhá-nāu sí, pôe liáu lé-sò· iū liáu-chîⁿ
受著九郎吵鬧死 賠了禮數又了錢
sǹg-lâi sǹg-khì Tân Saⁿ i, hāi góa bīn-phê bô-pòaⁿ-si
算來算去陳三伊 害我面皮無半絲
khò tio̍h i hiaⁿ ū sè-lī, hôaiⁿ-hêng sù chì chit hêng-gî
靠著伊兄有勢利 橫行肆志這行宜
lâng seh m̄-kiaⁿ iêng-ui, chí phàⁿ i chhù hó bō·-tui
人說呣驚伊榮威 只怕伊厝好墓堆
chiong i hong-súi lâi pāi-húi, hù-kùi sûi-sî pìⁿ lak-sui
將伊風水來敗毀 富貴隨時變落衰 (風水:陰風水,祖公墓地)
i-chhù tòa-lo̍h Chôan-chiu siâⁿ, Chìn-kang hiuⁿ-siā Pang-soaⁿ-niá
伊厝帶落泉州城 晉江鄉社崩山嶺
pài-thok sian-siⁿ khì thàm-thiaⁿ, khòaⁿ i hong-súi mih siⁿ-chiâⁿ
拜託先生去探聽 看伊風水乜生成
iōng kè pāi i hong-súi-tē, tōa-tē sòe-tē chòe-chi̍t-ē
用計敗伊風水地 大地細地做一下
châi sòaⁿ jîn bông lâi saⁿ-kè, pò liáu Tân Saⁿ chit oan-ke
財散人亡來相繼 報了陳三這冤家
sian-siⁿ un-chêng tōa jû thiⁿ, sàng lí saⁿ-chheng kèng siā gî
先生恩情大如天 送汝三千敬謝儀
gûn-hāng bô-kàu chài seh khí, chóng-khòaⁿ sian-siⁿ lín hoaⁿ-hí
銀項無夠再說起 總看先生恁歡喜
Tiuⁿ Hiân hoaⁿ-hí chiū ín--i, chiū kiò tōa-ko bián kòa-ì
張賢歡喜就允伊 就叫大哥免掛意
chit-kiâⁿ gún tùi Chôan-chiu khì, pāi i hong-súi bo̍h iân-tî
這行阮對泉州去 敗伊風水無延遲
seng tho̍eh chi̍t-pòaⁿ kià tǹg--khí, gō·-pah pe̍h-gûn chòe pôaⁿ-tîⁿ
先提一半寄轉去 五百白銀做盤纏
tán-thāi pāi liáu chài chhē khí, bī-ti lí sim sī chiù-nî
等待敗了再揣起 未知汝心是障年
Lîm Tōa kìⁿ ún chin hoaⁿ-hí, tho̍eh-chhut gûn-niú kau hō·--i
林大見允真歡喜 提出銀兩交互伊
Pài-thok sian-siⁿ ēng sim-ì, m̄-thang chhò-ngō· chit hêng-gî
拜託先生用心意 呣通錯誤這行宜
Tiuⁿ Hiân kìⁿ gûn hí pòan-thiⁿ, pau-ho̍k khóan--lo̍h beh saⁿ-sî
張賢見銀喜半天 包袱款落beh相辭
it-ti̍t chiū tùi Chôan-chiu khì, lâi-kàu Pang-soaⁿ-niá ē-piⁿ
一直就對泉州去 來到崩山領下邊
chho·-lo̍h chi̍t-keng lâi khiā-khí, kòa-lo̍h chiau-pâi chāi tiàm-piⁿ
租落一間來徛起 掛落招牌在店邊
" CHENG-KIÙ TĒ-LÍ " sù tāi-jī, tòan tōe jû-sîn put-chha-î
精究地理四大字 斷地如神不差移
siā-lāi ū lâng lâi chhiáⁿ--i, chòe--lo̍h sûi-sî thàn-tōa-chîⁿ
社內有人來請伊 做落隨時大趁錢
chi̍t-lâng thôan cha̍p chiū thôan-khí, thôan-kàu Tân Saⁿ hī-khang piⁿ
一人傳十就傳起 傳到陳三耳孔邊
Tân Saⁿ sim-lāi chiū tî-gî, ūi-mih sian-siⁿ chiùⁿ hêng-gî
陳三心內就遲疑 為乜先生障行宜
siūⁿ beh chhiáⁿ--lâi soaⁿ-thâu khì, chhì-khòaⁿ chó·-tōe sī chiùⁿ-nî
想beh請來山頂去 試看祖地是障年
chhe liáu ke-lâng khì chhiáⁿ--i, saⁿ-chio iok beh hok tē-lí
差了家人去請伊 相招約beh覆地理
chiūⁿ-soaⁿ khòaⁿ-liáu to oân-pih, pēng-bô hó-tōe ìm sun-jî
上山看了都完畢 並無好地蔭孫兒
sim-lāi siūⁿ-tio̍h tōa hiau-gî, ūi-mih hù-kùi put-lī-sî
心內想著大梟疑 為乜富貴不離時
chó·-tōe kì-sī bô ìm-khí, khòaⁿ i iûⁿ-ku sī chiùⁿ-nî
祖地既是無蔭起 看伊陽居是障年
tńg--lâi kiâⁿ-kàu tōa-thiaⁿ piⁿ, Tân Saⁿ chhiáⁿ-lâng khì thôan-kìⁿ
轉來行到大厝邊 陳三請人去傳見
chiūⁿ mn̄g sian-siⁿ chiūⁿ-soaⁿ khì, khòaⁿ góa chó·-tōe sī chiùⁿ-nî
就問先生上山去 看我祖地是障年
Tiuⁿ Hian chiong i seh thàu-ki, bó·-tōe bó·-sî chiùⁿ hêng-khì
張賢將伊說透機 某地某時障行氣
it-it hó-pháiⁿ to oân-pih, kiāⁿ-kiāⁿ tùi-tâng bô-chha-î
一一好歹說完畢 件件對同無差移
Tân Saⁿ thiaⁿ--kìⁿ o-ló--i, sian-siⁿ tē-lí chin kiâⁿ-sî
陳三聽見呵咾伊 先生地理真行時
im-tōe kì-sī khòaⁿ--kè-khì, bī-ti chū-ke sī chiùⁿ-nî
陰地既是看過去 未知住家是障年
Tiuⁿ hiân khòaⁿ-liáu chiū ti-ki, hiat kiat lêng-hê chhut-hái sî
張賢看了就知機 穴結龍蝦出海時
chit tāi hù-kùi tōa kiat-lī, chīn-sī che tōe lâi ìm-khí
這代富貴大吉利 盡是這地來蔭起
sim-lāi siūⁿ tio̍h ū chú-tiuⁿ, chiū tùi Tân Saⁿ seh ti-ki
心內想著有主意 就對陳三說知機
chit-tè hiat-kiat hó-bû-pí, khó-sioh chō-cho̍h put ha̍h-gî
這塊穴結好無比 可惜造作不合宜
tāi-tāi chòe-koaⁿ sui put-lî, saⁿ-pâng kiáⁿ-sun jîn-teng hi.
代代做官雖不離 三房囝孫人丁稀
nā beh sió-khóa kái-chō khì, hù-kùi jîn-teng kiāⁿ-kiāⁿ gî
若beh小可改造去 富貴人丁件件宜
Tân Saⁿ thiaⁿ--kìⁿ siong-sìn--i, sian-siⁿ khòaⁿ-tōe put chha-gî
陳三聽見相信伊 先生看地不差移
tāi-tāi saⁿ-pâng kai put-lī, m̄-sī pîn-kêng piān soe-bî
代代三房皆不利 呣是貧窮便衰微
sian-siⁿ ū-hoat-thang kòe-ûi, hù-kùi jîn-teng lâi saⁿ-sûi
先生有法通改為 富貴人丁來相隨
kám-siā sian-siⁿ hó chêng-ì, to̍h sàng siā-lé chòe pôaⁿ-tîⁿ
感謝先生好情意 著送謝禮做盤纏
Tiuⁿ Hiân ēng-kè chiū ìn--i, mn̂g-kháu siang-pêng nn̄g-ê chíⁿ
張賢用計就應伊 門口雙爿兩个井
to̍h ēng thô·-thâu thiām--lo̍h-khì, bián-tit hong-súi lâi chhut-khùi
著用土頭填落去 免得風水來出氣 (風水:陽風水)
kái-liáu chí-kham chi̍t-nî-kî, lí hiaⁿ ko-seng pò·-chèng-si
改了只堪一年期 汝兄高升布政司
Saⁿ-iâ kong-bêng tāi tek-lī, chhe-chhiap siang-siⁿ sù hâi-jî
三爺功名大得意 妻妾雙生四孩兒
Tân Saⁿ thiaⁿ--kìⁿ sim hoaⁿ-hí, pài-thok sian-siⁿ khì liāu-lí
陳三聽見心歡喜 拜託先生去料理
hoan-hù chòe-thô· sai-hū khì, to̍h chiàu sian-siⁿ chiùⁿ hêng-gî
吩咐做土司傅去 著照先生障行宜
Tiuⁿ Hiân sim-lāi hí hun-hun, tiòng góa kè-tì ū cha̍p-hun
張賢心內喜紛紛 中我計智有十分
nn̄g-chíⁿ gôan-sī lêng-hê-ba̍k, pāi-hāi lêng-hê pìⁿ sí-hiat
兩井原是龍蝦目 敗壞龍蝦變死穴
àm bóe kun-chong hē--lo̍h-khì, khàm-lo̍h thô·-thâu móa-chīn-sī
暗買軍裝下落去 勘落土頭滿盡是
pho·-lo̍h chio̍h-pán chāi téng-thâu, Tân--chhù chôan-jiân m̄ ti-ki
舖落石板在頂頭 陳厝全然呣知機
kóe-liáu saⁿ-sî beh tńg-khì, it-ti̍t chiū kàu Tiô-chiu-chhī
改了相辭beh轉去 一直就到潮州市
tùi-tio̍h Lîm Tōa seh oân-pih, pāi-i hong-súi chit hêng-gî
對著林大說完畢 敗伊風水這行宜
Tîm Tōa chiaⁿ--kìⁿ hí-hun-hun, kám-siā sian-siⁿ lín tāi-un
林大聽見喜紛紛 感謝先生恁大恩
chài sàng chi̍t-chheng gō·-pah gûn, tàu lí saⁿ-chheng sàng ka-mn̂g
再送一千五百銀 鬥汝三千送家門
Tiuⁿ Hiân kìⁿ gûn chhiò-bi-bi, chiū kāng Lîm Tōa seh thàu-ki
張賢見銀笑微微 就共林大說透機
góa siūⁿ chi̍t-thiâu hó kè-tì, hō· i kóaⁿ-kín chôan-ke sí
我想一條好計智 互伊趕緊全家死
Lîm Tōa thiaⁿ--lo̍h chiū mn̄g--i, bī-ti kè-tì sī chiùⁿ-nî
林大聽落就問伊 未知計智是障年
ē-tit Tân Saⁿ chôan-ke sí, sian-siⁿ un-chêng tōa jû thiⁿ
會得陳三全家死 先生恩情大如天
Tiuⁿ Hiân kìⁿ mn̄g chiū seh-khí, chit kè tio̍h ēng tōa-tiâu chîⁿ
張賢見問就說起 這計著用大條錢
góa ū hiong-chhin hó hiaⁿ-ti, chiàⁿ-sī gī-sú Ông Hôa i
我有鄉親好兄弟 正是御史王華伊
Ông Hôa tham-châi hó siong-liông, bóe-chiok i sin chhē kun-ông
王華貪財好商量 買囑伊身揣君王
chàu-lo̍h ūn-sài chō-hóan i, tē-hā kun-chong móa-móa-sī
奏落運使造反意 地下軍裝滿滿是
kun-ông tiāⁿ-tio̍h tōa-siū-khì, kàng-lo̍h sèng-chí put-têng-sî
君王定著大受氣 降落聖旨不停時
hoan-hù chóng-tok kiò peng khì, chhiau-khí kun-chong khîⁿ-lia̍h--i
吩咐總督叫兵去 抄起軍裝拲掠伊
chóng-tok tēng-kui kiò peng-sū, hêng-bûn Chôan-chiu i ti-hú
總督定規叫兵士 行文泉州伊知府
kāng i kiò peng lâi chhiau-khí, lia̍h kah chôan-ke m̄-pàng-lī
共伊叫兵來搜起 掠kah全家呣放離
Chôan-chiu ti-hú Lí Tek-seng, chiàⁿ-sī Ông Hôa ê bûn-seng
泉州知府李德聲 正是王華个門生
i khòaⁿ chō-chú ê chêng-bīn, tēng-kui chhiau-lia̍h put-iông-chîⁿ
伊看座主个情面 定規搜掠不容情
pò-chiūⁿ tiâu-têng tek-ti-ki, ūn-sài kó-jiân ū hóan-ì
報上朝廷得知機 運使果然有反意
tē-ē kun-chong móa-chīn-sī, bô-kàu cha̍p-ê sí cha̍p-jī
地下軍裝滿盡是 無夠十个死十二
Lîm Tōa thiaⁿ--kìⁿ chhiò-bi-bi, o-ló sian-siⁿ hó kè-tì
林大聽見笑微微 呵咾先生好計智
beh thok gī-sú chit tāi-chì, gûn-hāng to̍h ēng lōa-chōe chîⁿ
beh託御史這代誌 銀項著用偌儕錢
Tiuⁿ Hiân thiaⁿ--lo̍h chhiò-bún-bún, pài-thok to̍h ēng saⁿ-bān chîⁿ
張賢聽落笑文文 拜託著用三萬錢
pau-koat gī-sú lâi chàu-chún, sûi-sî tiám-khí gī-lîm-kun
包決御史來奏准 隨時點起御林軍
Tîm Tōa thiaⁿ--kìⁿ sim hoaⁿ-hí, khóan-lo̍h saⁿ-bān kau khit i
林大聽見心歡喜 款落三萬交乞伊
sian-siⁿ chú-sé pān tāi-chì, m̄-thang phòa-lāu lâng ti-ki
先生仔細辦代誌 呣通破漏人知機
Tiuⁿ Hiân lia̍h oē chiū ìn--i, pau-koat sîn-kúi m̄-ti-ki
張賢掠話就應伊 包決神鬼呣知機
chit-tiâu tāi-chì gún sòe-jī, m̄-bián tōa-ko sim gî-tî
這條代誌阮細膩 呣免大哥心遲疑
seh liáu te̍k-ji̍t chiū khí-kiâⁿ, it-ti̍t lâi-kàu Lâm-kiaⁿ-siâⁿ
說了擇日就起行 一直來到南京城
chiū khì gī-sú gê-mn̂g lāi, chiong i miâ-sìⁿ pò chiūⁿ-lâi
就去御史衙門內 將伊名姓報上來
Ông Hôa sim-lāi ū chú-chhâi, sûi-sî chiū chhiáⁿ i ji̍p-lāi
王華心內有主裁 隨時就請伊入內
chiū kiò sian-siⁿ ūi mih-tāi, lâi chhú kiâⁿ-siâⁿ seh gún chai
就叫先生為乜代 來此京城說阮知
Tiuⁿ Hiân chêng-thâu seh ti-ki, Lîm Tōa ūi-tio̍h to̍at chhe-jî
張賢從頭說知機 林大為著奪妻兒
Chôan-chiu Tân Saⁿ kiông chhōa--khì, khò i ūn-sài chhin hiaⁿ-tī
泉州陳三強娶去 靠伊運使親兄弟
Lîm Tōa bô-kè pò-oan--i, thok góa chhin-sin Chôan-chiu khì
林大無計報冤伊 託我親身泉州去
chiong i chhù-the̍h lâi pāi-khí, tâi-lo̍h kun-chong tōe-ē sī
將伊厝宅來敗起 埋落軍裝地下是
tāi-jîn pài-pún chàu chú ti, Chôan-chiu ūn-sài chō-hóan ì
大人拜本奏主知 泉州運使造反意
tōe-ē kun-chong móa-chīn-sī, kóaⁿ-kín chhe-peng siu-lia̍h--i
地下軍裝滿盡是 趕緊差兵收掠伊
chit-sū nā chhiáⁿ lâi hêng-gî, tāi-jîn un-chêng tōa jû thiⁿ
這事若請來行宜 大人恩情大如天
pī tio̍h nn̄g-bān ê gûn-chîⁿ, sàng lí tāi-jîn chòe lé-gî
備著兩萬个銀錢 送汝大人做禮儀
Ông Hôa gī-sú chiū ún--i, sûi-sî chhut-chàu pò chú ti
王華御史就允伊 隨時出奏報主知
Chôan-chiu ūn-sài chō-hóan ì, tōe-ē kun-chong móa-chīn-sī
泉州運使造反意 地下軍裝滿盡是
chú-siōng thiaⁿ--kìⁿ nō·-chhiong-thiⁿ, khó-hūn ūn-sài tāi-put-sī
主上聽見怒衝天 可恨運使大不是
chiū kiò gī-lîm kun-má khì, lia̍h i chôan-ke put iân-tî
就叫御林軍馬去 掠伊全家不延遲
Tīⁿ-siòng thiaⁿ--kìⁿ chiū chàu-khí, ūn-sài kò-ká tńg hiuⁿ-lí
鄭相聽見就奏起 運使告假轉鄉里
seh i chō-hóan bô chit lí, kun-ông m̄-thang lâi chhe-tî
說伊造反無這理 君王呣通來差池
Ông Hôa kūi-lo̍h chàu ti-ki, ūn-sài nā-bô chō-hóan ì
王華跪落奏知機 運使若無造反意
ūi-mih sî-koaⁿ tńg hiuⁿ-lí, ū-pī kun-chong móa-chīn-sī
為乜辭官轉鄉里 預備軍裝滿盡是
Tīⁿ-siòng chàu chú chit hêng-gî, hoan-hù Chôan-chiu ti-hú i
鄭相奏主這行宜 吩咐泉州知府伊
saⁿ-chio gī-lîm peng-má khì, chhì-khòaⁿ ū bô chit tāi-chì
相招御林兵馬去 試看有無這代誌
chú-siōng thiaⁿ--kìⁿ lo̍h sèng-chí, chiū kiò gī-lîm-kun kín-khì
主上聽見落聖旨 就叫御林軍緊去
chhiau ū kun-chong chō-hóan ì, chôan-ke lia̍h--lâi bo̍h pàng-lî
搜有軍裝造反意 全家掠來莫放離
gī-lîm kun-má chiū khí-kiâⁿ, it-ti̍t kiâⁿ-kàu Chôan-chiu-siâⁿ
御林軍馬就起行 一直行到泉州城
seng kàu ti-hú gê-mn̂g lāi, chiong chit tāi-chì seh i chai
先到知府衙門內 將這代誌說伊知
ti-hú thiaⁿ--kìⁿ seng khí-kiâⁿ, beh kìⁿ Tân Saⁿ i chhin-hiaⁿ
知府聽見先起行 beh見陳三伊親兄
chiong chit tāi-chì seh i thiaⁿ, bián-tit hāi i bô sìⁿ-miā
將這代誌說伊聽 免得害伊無性命
hoan-sin lâi-kàu Pang-soaⁿ-niá, sûi-sî lo̍h-kiō Tân-chhù-tiâⁿ
翻身來到崩山嶺 隨時落轎陳厝埕
Tân--chhù chhī-káu kòa hâm-lêng, lāi-bīn cháu--chhut mn̂g-kháu-chêng
陳厝飼狗掛銜鈴 內面走出門口前
ti-chiu ba̍k hoe khòaⁿ put-bêng, m̄-chai káu-thâu kòa hâm-lêng
知州目花看不明 呣知狗頭掛銜鈴
lia̍h-chòe ūn-sài kiâ-bé chhut, kóaⁿ-kín kūn-chêng siang-kha khut
掠做運使騎馬出 趕緊近前雙腳屈
Iak-chhun chhut-lâi khòaⁿ-chi̍t-kìⁿ, khòaⁿ i kūi káu chhiò-bi-bi
益春出來看一見 看伊跪狗笑微微
chhiò lí ti-hú beh soe-sí, kāng káu kiâⁿ-lé sī chiùⁿ-nî
笑汝知府beh衰死 共狗行禮是障年
lâng seh ē-si ê koaⁿ-hú, m̄-ta̍t téng-si chi̍t káu-bú
人說下司个官府 呣值頂司一狗母
kiaⁿ-ji̍t kó-jiân ū-chit-iáⁿ, m̄-sī piàn gún Iak-chhun-kiáⁿ
今日果然有這影 呣是騙阮益春囝
tńg--lâi siūⁿ-tio̍h m̄ gōan-ì, hūn góa ba̍k-hoe khòaⁿ put-kìⁿ
轉來想著呣願意 恨我目花看不見
lia̍h-chòe ūn-sài kūi--lo̍h-khì, soah hō· Iak-chhun chhiò pân-gî
掠做運使跪落去 煞互益春笑便宜
tiâu-lāi chhe góa beh lia̍h--i, seh i ūn-sài chō-hóan-khí
朝內差我beh掠伊 說伊運使造反起
sī góa chi̍t-sî chûn hó-ì, seng beh thàm-thiaⁿ mih kháu-khì
是我一時存好意 先beh探伊乜口氣
khó-hūn chiān-pi tāi-put-sī, khòaⁿ góa kūi-chhò seh pân-gî
可恨賤婢大不是 看我跪錯說便宜
chit oan put-pò chòe siáⁿ-mi̍h, lia̍h i chôan-ke bān lêng-tî
這冤不報做啥物 掠伊全家慢凌遲
ti-hú chiàⁿ-leh tōa-siū-khì, thiaⁿ-kìⁿ ke-lâng pò ti-ki
知府正在大受氣 聽見家人報知機
gōa-bīn chi̍t-ūi Tiuⁿ--sian-siⁿ, ū oē beh seh iâ tit-ti
外面一位張先生 有話beh說爺得知
Tiuⁿ Hiân kìⁿ chhiáⁿ kiâⁿ--ji̍p-lâi, kìⁿ-tio̍h ti-hú chhiò-hai-hai
張賢見請行入來 見著知府笑咳咳
tōe-ē kun-chong móa-chīn-sī, ūn-sài chō-hóan ū chit-tāi
地下軍裝滿盡是 運使造反有這代
nn̄g-ê kó·-chíⁿ chāi mn̂g-chêng, siang-siang tùi-tùi pâi lióng-pêng
兩個古井在門前 雙雙對對排兩爿
kun-chong tâi-tī kó·-chíⁿ lāi, ūn-sài chū-kí chhin-chhiú tâi
軍裝埋在古井內 運使自己親手埋
chi̍t-tùi kî-koaⁿ lióng-pêng sī, kó·-chíⁿ kūn chāi kî-koaⁿ piⁿ
一對旗杆兩爿是 古井近在旗杆邊
pō· lo̍h tōe-pang kah chio̍h-chng, ló-iâ kiò-lâng ku̍t--lo̍h-khì
舖落地枋佮石磚 老爺叫人掘落去
kiaⁿ-siâⁿ gī-sú Ông Hôa i, kiàⁿ góa chi̍t-tiuⁿ phoe-sìn-jī
京城御史王華伊 寄我一張批信字
beh kau ló-iâ lâi khòaⁿ--khì, lāi-bīn bī-ti sī chiùⁿ-nî
beh交老爺來看去 內面未知是障年
ti-hú khòaⁿ chit phoe-sìn-jī, Ông Hôa kà i chit hêng-gî
知府看這批信字 王華教伊這行宜
chiong i tōe-thâu ku̍t--lo̍h-khì, m̄-thang chòe-sū lâi chha-î
將伊地頭掘落去 呣通做事來差移
khòaⁿ-liáu sim-lāi tōa hoaⁿ-hí, pài-siā sian-siⁿ pò ti-ki
看了心內大歡喜 拜謝先生報知機
chiū kiò phâng-tê lâi chhiáⁿ--i, kiong-kiong kèng-kèng put-lī-sî
就叫捧茶來請伊 恭恭敬敬不離時
ti-hú sim-lāi ū chú-chhâi, chiū-niá gī-lîm peng-má lâi
知府心內有主裁 就領御林兵馬來
it-ti̍t lâi kàu Pang-soaⁿ-niá, Tân--chhù chêng-āu ûi kui pâi
一直來到崩山內 陳厝前後圍歸排
chhù-chêng chhù-āu gī-lîm-kun, beh lia̍h chôan-ke nāu-hun-hun
厝前厝後御林軍 beh掠全家鬧紛紛
koe taⁿ bōe-thî káu bōe-pūi, chhù-piⁿ-thâu-bé chīn to ùi
雞今未啼狗未吠 厝邊頭尾盡都畏
Tân Saⁿ thiaⁿ--kìⁿ tio̍h-tōa-kiaⁿ, chi̍t-sî tio̍h-kip bōe chòe-siaⁿ
陳三聽見著大驚 一時著急bōe做聲
ji̍p-pâng chiū chhē Gō·-niû-kiáⁿ, chiong chit tāi-chì seh i thiaⁿ
入房就揣五娘囝 將這代誌說伊聽
gōa-bīn peng-má beh sió-chheng, beh lia̍h chôan-ke kiò bô-thêng
外面兵馬beh小千 beh掠全家叫無停
bī-ti ui-tio̍h mih tāi-chì, káⁿ lâi lán-chhù chiùⁿ hêng-gî
未知為著乜代誌 敢來咱厝障行宜
góa hiaⁿ ūn-sài chāi gōa-hng, chit-sū mih-lâng káⁿ tam-tng
我兄運使在外方 這事乜人敢擔當
siūⁿ beh pún-sin chhut-khì mn̄g, tān kiaⁿ lia̍h lâi bōe-tit tńg
想beh本身出去問 但警掠來bōe得轉
Gō·-niû tio̍h-kiaⁿ lâm-lūi-thî, sîn-hûn khah chhám pe-chiūⁿ-thiⁿ
五娘著驚湳淚啼 神魂咔慘飛上天
bī-ti góa kun mih chú-ì, kóaⁿ-kín phah-sǹg bo̍h iân-tî
未知我君乜主意 趕緊拍算莫延遲
Iak-chhun thiaⁿ--kìⁿ khó· siong-pi, kán taⁿ kāng lín seh ti-ki
益春聽見苦傷悲 kán今共恁說知機
cha-ji̍t ti-hú lâi-kàu-chí, beh kìⁿ ūn-sài seh tāi-chì
昨日知府來到止 beh見運使說代誌
lán-chhù chhī-káu kòa hâm-lêng, ti-hú ba̍k-hoe khòaⁿ put-bêng
咱厝飼狗掛銜鈴 知府目花看不明
lia̍h-chòe ūn-sài khiâ-bé chhuit, siang-kha kūi-lo̍h chhiūⁿ pài-pu̍t
掠做運使騎馬出 雙腳跪落像拜佛
pī kán kūn-chêng seh-chhìo--i, chhiò i m̄-ta̍t chi̍t khián-jî
被kán近前說笑伊 笑伊呣值一犬兒
sûi-sî tńg--khì m̄-gōan-ì, thiau-kang kiò-peng chit hêng-gî
隨時轉去呣願意 刁工叫兵這行宜
khó-sioh ūn-sài put-chāi-ke, ke-lāi bô-niau chhú khiau-kha
可惜運使不在家 家內無貓鼠蹺腳
tōa-táⁿ ti-hú m̄-chai sí, ēng chit to̍k-kè lâi chhòng-tī
大膽知府呣知死 用這毒計來創治
Pang-soaⁿ chng-lāi lán sìⁿ-tân, kiò-chhut chòng-teng chi̍t-chheng-lâng
崩山庄內咱姓陳 叫出壯丁一千人
hoan-hú kah i tio̍h piàⁿ-miā, lia̍h chit ti-hú lâi chòe-tiāⁿ
吩咐佮伊著拚命 掠這知府來做定
tán-thāi ūn-sài tńg hiuⁿ-í, kah i sǹg-siàu iá-bē tî
等待運使轉鄉里 佮伊算數猶未遲
sió-sió ti-hú chhiú-tiong sí, khòaⁿ i êng-ui ū kúi-sî
小小知府手中死 看伊榮威有幾時
Tân Saⁿ chiū kah N̂g Gō·-niû, tōa-mā Iak-chhun bô chú-tiuⁿ
陳三就佮黃五娘 大罵益春無主張
cha-ji̍t ūi-mih seh-chhiò--i, tì-liá kiaⁿ-ji̍t chit tāi-chì
昨日為乜說笑伊 致惹今日這代誌
Gō·-niû lia̍h-oē chiū ìn--i, beh kiò siáⁿ-lâng khì thong-ti
五娘掠話就應伊 beh叫啥人去通知
hoan-hù ke-tiúⁿ kah lāu-tōa, lâng-lâng chhut-la̍t bo̍h pīn-tōaⁿ
吩咐家長佮老大 人人出力莫貧憚
Tân Saⁿ sim-lāi sè thui-pâi, siūⁿ-liáu chiū seh Gō·-niû chai
陳三心內細推排 想了就說五娘知
ti-hú chóng ūi pa̍t-kiāⁿ tāi, chiah káⁿ kiò-peng chit-lō· lâi
知府總為別件代 才敢叫兵這路來
siūⁿ beh kiò-lâng tùi-te̍k--i, liá-liáu tāi-chì tōa-jû-thiⁿ
想beh叫人對敵伊 惹了代誌大如天
thāi góa pàng-táⁿ kiâⁿ--chhut-khì, mn̄g i kiò-peng sī chiùⁿ-nî
待我放膽行出去 問伊叫兵是障年
saⁿ-lâng chiàⁿ teh gī-lūn sî, an-tông tio̍h-kip pò ti-ki
三人正在議論時 安童著急報知機
ti-hú seh-sī hōng sèng-chí, lán-chhù chō-hóan khí-pháiⁿ-ì
知府說是奉聖旨 咱厝造反起歹意
kun-chong tâi-lo̍h kó·-chíⁿ-lāi, téng-bīn chio̍h-pang po· chiūⁿ-lâi
軍裝埋落古井內 頂面石板鋪上來
hiān-chāi peng-má ku̍t--lo̍h-khì, lāi-bīn kun-chong móa-chīn-sī
現在兵馬掘落去 內面軍裝滿盡是
chhù-chêng chhù-āu ho̍k peng-bé, beh lia̍h chôan-ke bô-pòaⁿ-ê
厝前厝後伏兵馬 beh掠全家無半个
gún sin hiám-hiám cháu-bōe-lī, bī-ti Saⁿ-iâ beh chiùⁿ-nî
阮身險險走bōe離 未知三爺beh障年
Tân Saⁿ thiaⁿ--kìⁿ tio̍h kiaⁿ-gî, mih-lâng hāi lán chit hêng-gî
陳三聽見著驚疑 乜人害咱這行宜
àm ēng kun-chong hē--lo̍h-khì, pò-chiūⁿ hông-tè tit-ti-ki
暗用軍裝下落去 報上皇帝得知機
góa khòaⁿ chit-sū tōa jû thiⁿ, khióng-kiaⁿ lia̍h--khì bô pân-gî
我看這事大如天 恐驚掠去無便宜
siūⁿ-beh àm-chīⁿ āu-bīn khì, chêng-āu peng-bé pau-put-lī
想beh暗靜後面去 前後兵馬包不離
Gō·-niû tio̍h-miā chiū ìn--i, chóng-sī tè-miā Tiuⁿ--sian-siⁿ
五娘著驚就應伊 總是短命張先生
tāi-tio̍h mih-lâng ēng kè-tì, thiau-kang hāi lán chit hêng-gî
代著乜人用計智 刁工害咱這行宜
Iak-chhun siūⁿ-tio̍h chiū seh-khí, lán-chhù pēng-bô tit-chōe--i
益春想著就說起 咱厝並無得罪伊
bô-hó chá-sí Lîm Tōa-phīⁿ, kiò i hāi lán chit tāi-chì
無好早死林大鼻 叫伊害咱這代誌
Gō·-niû chiū seh Tân Saⁿ thiaⁿ, khòaⁿ lâi chit-sū káⁿ ū-iáⁿ
五娘就說陳三聽 看來這事敢有影
káu-thoa bô-miā Lîm Tōa-phīⁿ, bô-gî ēng chit to̍k-kè-tì
狗拖無命林大鼻 無疑用這毒計智
gún beh kap kun lín saⁿ-sûi, siūⁿ lâi bô-hoat-thang kái-ûi
阮beh佮君恁相隨 想來無法通改為
kàu chit tē-pō· tio̍h chú-ì, m̄-thang iân-tî i lia̍h--khì
到這地步著主意 呣通延遲伊掠去
siūⁿ-lâi siūⁿ-khì chóng tio̍h-sí, lâi-khì hoe-hn̂g tâu kó·-chíⁿ
想來想去總著死 去來花園投古井
hûn kàu im-si to̍h kò--i, lia̍h chit Tōa-phīⁿ bān lêng-tî
魂到陰司著告伊 掠這大鼻慢凌遲
Tân Saⁿ kìⁿ seh lâm-lūi-thî, niû-kiáⁿ chit-oē iā ha̍h-gî
陳三見說湳淚啼 娘囝這話也合宜
lí-lán siūⁿ beh tâng-chôe sí, khui lán chheng-chhun siàu-liân-sî
汝咱想beh同齊死 虧咱青春少年時
tong-chho· chhōa-cháu ūi mih-ì, ūi beh siang-siang kàu pah-nî
當初娶走為乜意 為beh雙雙到百年
bô-gî Lîm Tōa to̍k-kè-tì, hāi lán kiaⁿ-ji̍t chit hêng-gî
無疑林大毒計智 害咱今日這行宜
Iak-chhun thiaⁿ--kìⁿ khì-hun-hun, siⁿ-sí gôan tio̍h chòe-chi̍t-kūn
益春聽見氣紛紛 生死原著做一群
lín taⁿ nn̄g-lâng siūⁿ beh sí, beh sí iā-bô Iak-chhun hūn
恁今兩人想beh死 beh死也無益春份
gún sin m̄-sī chin kiaⁿ-sí, m̄-koh khòaⁿ gún ba̍k-bô-khì
阮身呣是真驚死 呣過看阮目無起
gún beh seng -thiàu kó·-chìⁿ-lāi, sí kàu im-si siūⁿ tán-thāi
阮beh先跳古井內 死到陰司想等待
Gō·-niû lia̍h-oē chiū ìn--i, Iak-chhun m̄-thang chit hêng-gî
五娘掠話就應伊 益春呣通這行宜
í kah Saⁿ-ko kiat liân-lí, hēng-hí hôai-thai gō·-ge̍h-kî
已佮三哥結連理 幸喜懷胎五月期
lí taⁿ chi̍t-lâng m̄-thang sí, àm-chīⁿ káu-khang cháu--chhut-khì
汝今一人呣通死 暗靜狗空走出去
ǹg-bāng siⁿ-lo̍h chi̍t kiáⁿ-jî, thang chiap Saⁿ-ko hiuⁿ-lô·-hī
向望生落一囝兒 通接三哥香爐耳
Iak-chhun thiaⁿ--kìⁿ lâm-lūi-lî, a-niû chit oē sī chiùⁿ-nî
益春聽見湳淚啼 阿娘這話是障年
gún kap kun-niû lín saⁿ-sûi, sí kàu im-si chòe-chi̍t-tui
阮佮君娘恁相隨 死到陰司做一堆
Tân Saⁿ thiaⁿ--kìⁿ chiū ìn--i, lí niû chit oē chiàⁿ ha̍p-gî
陳三聽見就應伊 汝娘這話正合宜
lí taⁿ hôai-thai m̄-thang sí, to̍h liām Saⁿ-ko bô kiáⁿ-jî
汝今懷胎呣通死 著念三哥無囝兒
cháu-khì pa̍t-ji̍t siⁿ lâm-jî, iā-thang kò· góa hiuⁿ-lô·-hī
走去別日生男兒 也通顧我香爐耳
nî-tang ge̍h-choeh iū-só· i, gún lo̍h im-si iā gōan-ì
年冬月節有所依 阮落陰司也願意
chit-kù giân-gú lí tio̍h thiaⁿ, kóaⁿ-kín chhut--khì chú-sè kiâⁿ
這句言語汝著聽 趕緊出去仔細行
gún tâng lí niû beh bô-miā, bián-tit lia̍h--khì pháiⁿ miâ-siaⁿ
阮同汝娘beh無命 免得掠去歹名聲
lí taⁿ chiong sin chǹg káu-khang, tán-thāi hông-hun khòaⁿ bô-lâng
汝今將身鑽狗空 等待黃昏看無人
lō·-siōng kín-kiâⁿ to̍h sòe-jī, cháu-chhut gōa-ūi khì tô-siⁿ
路上緊行著細膩 走出外位去逃生
beh kè m̄ kè lí chú-ì, m̄-thang cho̍at góa hiuⁿ-lô·-hī
beh嫁呣嫁汝主意 呣通絕我香爐耳
beh chiú m̄ chiú lí sim-lāi, m̄-thang chòe-sū lōan-lōan-lâi
beh守呣守汝心內 呣通做事亂亂來
gún chhù mn̂g-hong to̍h chiàu-kò·, m̄-thang sià-pāi gún mn̂g-lō·
阮厝門風著照顧 呣通卸敗阮門路
pháiⁿ-sū beh chòe to̍h thè-pō·, to̍h liām Saⁿ-ko kū chú-kò·
歹事beh做著退步 著念三哥舊主顧
chit-ê oan-siû tio̍h pò-khí, lí tùi iông-kan góa im-si
這个冤仇著報起 汝對陽間我陰司
kò kàu hāi lán Lîm Tōa-phīⁿ, chôan-ke bia̍t-bông chiok-sim-ì
告到害咱林大鼻 全家滅亡足心意
Gō·-niû hoan-hù Iak-chhun i, Saⁿ-kok giân-gú lí tio̍h kì
五娘吩咐益春伊 三哥言語汝著記
chheng-giân bān-gú seh put-chīn, chôan lo̍h lí sim ē-hiáu siūⁿ
千言萬語說不盡 全落汝心會曉想
tām-po̍h kim-chu lí tòa--khì, tòa-khì taⁿ-hiuⁿ kap gōa-lí
淡薄金珠汝帶去 帶去他鄉佮外里
hó-lâng pháiⁿ-lâng tio̍h jīn-bat, gún sí kiú-chôan iā bîn-ba̍k
好人歹人著認捌 阮死九泉也暝目
Iak-chhun kūi-lo̍h ba̍k-âng-âng, pài-lo̍h a-niâ kap koaⁿ-lâng
益春跪落目紅紅 拜落阿娘佮官人
teng-lêng giân-gú gún to̍h kì, sū-sū m̄-káⁿ lâi chhe-tî
叮嚀言語阮著記 事事呣敢來差池
kap kun kap niû beh saⁿ-sûi, saⁿ-sûi tē-hā chòe-chi̍t-tui
佮君佮娘beh相隨 相隨地下做一堆
bô-nāi lín sin m̄-khéng ún, kà kán tô-siⁿ chhiáⁿ thun-lún
無奈恁身呣肯允 教kán逃生且吞忍
chit khì ē-tit-thang tô-siⁿ, thiⁿ-tōe chó·-kong to̍h pó·-pì
這去會得通逃生 天地祖公著保庇
pó·-pì chhut-siⁿ hó lâm-jî, thang kò· Tân--chhù hiuⁿ-lô·-hī
保庇出生好男兒 通顧陳厝香爐耳
kán sin chhú-khì beh chiat-gī, beh pò kun-niû lín chêng-ì
kán身此去beh節義 beh報君娘恁情意
nā-sī ko·-hū thiⁿ-tōe ti, hō· kán chi̍t-sin bô-hó-sí
若是辜負天地知 互kán一身無好死
hūn-lâi hūn-khì m̄-sī i, khó-hūn chá-sí Lîm Tōa-phīⁿ
恨來恨去呣是伊 可恨早死林大鼻
pài-thok Tiuⁿ Hiân lâi-kàu-chí, chíⁿ-lāi kun-chong hē--lo̍h-khì
拜託張賢來到止 井內軍裝下落去
bóe-chiok kan-sîn pò chú chai, chiū chhe gī-lîm peng-bé lâi
買囑奸臣報主知 就差御林兵馬來
beh lia̍h chôan-ke ah-khì thâi, hāi lán sí cháu lūi-ai-ai
beh掠全家押去刣 害咱死走淚哀哀
chit-ê oan-siû gún beh pò, kiâⁿ kàu kiaⁿ-siâⁿ iā beh kò
這个冤仇阮beh報 行到京城也beh告
m̄-gōan Lîm Tōa lâi khò-cho, hāi lán sí-cháu bô-nāi-hô
呣願林大來靠遭 害咱死走無奈何
Tân--ka chó·-kong to̍h lêng-siàⁿ, pó·-pì kán sim ē àn-tiāⁿ
陳家祖公著靈聖 保庇kán心會按定
bô-lâng lia̍h--khì ū sìⁿ-miā, cháu-chhut Pang-soaⁿ Tân-chhù-siā
無人掠去有性命 走出崩山陳厝社
seh liáu thiaⁿ-kìⁿ peng-bé lâi, Iak-chhun kiaⁿ-sim káu-khang lāi
說了聽見兵馬來 益春驚心狗空內
siaⁿ-siaⁿ kiò beh lia̍h chôe--khì, m̄-thang chi̍t-lâng lâi pàng-lî
聲聲叫beh掠齊去 呣通一人來放離
Gō·-niû tio̍h-kip lūi-ai-ai, chiong che pó-kiàⁿ phō--chiūⁿ-lâi
五娘著急淚哀哀 將這寶鏡抱上來
pó-kiàⁿ sī gún chin ì-ài, tòa-khì im-si toh-téng pâi
寶鏡是阮真意愛 帶去陰司桌上排
Gō·-niû kiàⁿ-kàu kó·-chíⁿ piⁿ, khòaⁿ-kìⁿ chíⁿ-lāi chúi chhiⁿ-chhiⁿ
五娘行到古井邊 看見井內水青青
bô-gî kiaⁿ-ji̍t tâng kun sí, sí lo̍h chíⁿ-lāi bô siu si
無疑今日同君死 死落井內無收屍
chi̍t-niá siù-kûn láng lī-lī, chi̍t-kó· thâu-mn̂g kā chhùi-piⁿ
一領繡裙攏離離 一股頭毛咬嘴邊
kóaⁿ-kín chiong sin thiàu--lo̍h-khì, thiàu-lo̍h kó·-chíⁿ kui im-si
趕緊將身跳落去 跳落古井歸陰司
Tân Saⁿ khòaⁿ--kìⁿ lūi-ai-ai, khui lán sí-liáu bô-lâng chai
陳三看見淚哀哀 虧咱死了人呣知
niû-kiáⁿ sîn-hún tio̍h tán-thāi, gún beh kah niû kiâⁿ kui pâi
娘囝神魂著等待 阮beh佮娘行歸排
tio̍h-kip chi̍t-sî thiàu--lo̍h-khì, thiàu-lo̍h chíⁿ-lāi Gō·-niû piⁿ
著急一時跳著去 跳落井內五娘邊
khui i nn̄g-lâng tâng-chôe sí, sîn-hûn biáu-biáu kui im-si
虧伊兩人同齊死 神魂渺渺歸陰司
Iak-chhun chǹg-ji̍p tī káu-khang, siūⁿ-tio̍h a-niû kap koaⁿ-lâng
益春鑽入佇狗空 想著阿娘佮官人
àm-àm khó·-chhiat sim-thâu-sng, khah-chhám tun-to koah koaⁿ-tn̂g
暗暗苦切心頭酸 咔慘鈍刀割肝腸
thiaⁿ-kìⁿ peng-bé kàu chíⁿ-kha, kiò lia̍h Gō·-niû kah Tân Saⁿ
聽見兵馬到井腳 叫掠五娘佮陳三
kiò lia̍h kán-pi sī Iak-chhun, saⁿ-lâng beh lia̍h chòe-chi̍t-kūn
叫掠kán婢是益春 三人beh掠做一群
Iak-chhun tio̍h-kip sim kiaⁿ-gî, beh chhut káu-khang chāi gōa-piⁿ
益春著急心驚疑 beh出狗空在外邊
khòaⁿ-kìⁿ peng-bé móa-chīn-sī, chhù-chêng chhù-āu pau-put-lī
看見兵馬滿盡是 厝前厝後包不離
sim-thâu lōan-lōan bô-sî-kiaⁿ, kiaⁿ i lia̍h--khì bô sìⁿ-miā
心頭亂亂無時驚 驚伊掠去無性命
kun-niû sîn-hûn tio̍h lêng-siàⁿ, pó·-pì Iak-chhun bô-lâng lia̍h
君娘神魂著靈聖 保庇益春無人掠
Tân Saⁿ Gō·-niû hûn ti-ki, hòa-chòe im-hong léng-ki-ki
陳三五娘魂知機 化做陰風冷吱吱
pe-soaⁿ cháu-chio̍h o·-hûn khí, kiaⁿ tit peng-bé siám-lī-lī
飛沙走石烏雲起 驚得兵馬閃離離
Tân Saⁿ chhōa-lō· chòe-thâu-chêng, Gō·-niû ah-lō· chāi āu-pêng
陳三chhōa路做頭前 五娘押路在後爿
piàn-chhut kúi-hé ū chi̍t-pha, beh chhiō Iak-chhun kiâⁿ-lō·-kha
變出鬼火有一葩 beh照益春行路腳
Iak-chhun chi̍t-sî sim-bâng-bâng, khòaⁿ-kìⁿ chi̍t-pha hé âng-âng
益春一時心茫茫 看見一葩火紅紅
gōng-gōng cháu-chhut ū nn̄g-lí, hioh-lo̍h soaⁿ-téng tōa chhiū-châng
戇戇走出有兩里 歇落山頂大樹欉
chi̍t-chiah béng-hó· beh kā--khì, soaⁿ-sîn thó·-tī lâi kiù--i
一隻猛虎beh咬去 山神土地來救伊
Tân Saⁿ Gō·-niû saⁿ pó·-pì, pó·-pì lō·-siōng hó hêng-gî
陳三五娘相保庇 保庇路上好行宜
lâi seh ūn-sài chhut-mn̂g--khì, pān-liáu tāi-chì tńg hiuⁿ-lí
來說運使出門去 辦了代誌轉鄉里
kiâⁿ-kàu Pang-soaⁿ Gō·-lí-têng, khòaⁿ-kìⁿ i-chhù lāu-ke-jîn
行到崩山五里亭 看見伊厝老家人
ke-jîn seh-oē lâm-lūi-thî, ló-iâ m̄-thang tńg hiuⁿ-lí
家人說話湳淚啼 老爺呣通轉鄉里
lán-chhù bô-hó chi̍t tāi-chì, gī-lîm peng-bé móa-chīn-sī
咱厝無好一代誌 御林兵馬滿盡是
seh lán chō-hóan khí pháiⁿ-ì, àm tâi kun-chong chāi kó·-chíⁿ
說咱造返起歹意 暗埋軍裝在古井
kiò-lâng ku̍t-lo̍h ū chit-mi̍h, lia̍h-lâng pàng-hé kín jû chìⁿ
叫人掘落有這物 掠人放火緊如箭
ló-iâ lín taⁿ bián tńg--khì, kóaⁿ-kín tô-cháu gōa-hiuⁿ-lí
老爺恁今免轉去 趕緊逃走外鄉里
pài-thok gī-sú pó-chàu-khí, chàu bô chit-sū kun-kiù--i
拜託御史保奏起 奏無這事根究伊
ūn-sài thiaⁿ--kìⁿ tio̍h-tōa-kiaⁿ, kiō-lāi hūn-lo̍h bōe-chòe-siaⁿ
運使聽見著大驚 轎內暈落bōe做聲
chi̍t-sî kiaⁿ-sí bô sìⁿ-miā, khì chòe Pang-soaⁿ Ka-nâ-iâ
一時驚死無性命 去做崩山伽藍爺
ti-hú ji̍p-lāi lia̍h kui-thoa, lia̍h bô ūn-sài kah Tân Saⁿ
知府入內掠歸拖 掠無運使佮陳三
lia̍h bô Gō·-niû kah Iak-chhun, sim-thâu tio̍h-kip lōan-hun-hun
掠無五娘佮益春 心頭著急亂紛紛
lâi-kàu hoe-hn̂g chíⁿ-piⁿ chhē, khòaⁿ-kìⁿ chi̍t-kha siù-keng-oê
來到花園井邊揣 看見一腳繡弓鞋
ūi-mih keng-oê chāi chíⁿ-piⁿ, pit-tēng ū lâng thiàu--lo̍h-khì
為乜弓鞋在井邊 必定有人跳落去
kiò-lâng lo̍h-chíⁿ beh khì tô, khòaⁿ-kìⁿ ū lâng ia̍h-sī bô
叫人落井beh去淘 看見有人抑是無
nā sī ū lâng thâu koah--lâi, he-hún tâi-lo̍h chhâ-tháng lāi
若是有人頭割來 灰粉埋落柴桶內
sai-hū tiàu-soh beh lo̍h--khì, chi̍t-chūn chhiⁿ-hong léng-ki-ki
司傅吊索beh落去 一陣生風冷吱吱
piàn-chhut tōa-chôa móa chíⁿ-lāi, pàng-chhut to̍k-ian kek--chiūⁿ-lâi
變出大蛇滿井內 放出毒煙激上來
sai-hu sai-á lo̍h--ji̍p-khì, sûi-sî tó--lo̍h kui im-si
司傅司仔落入去 隨時倒落歸陰司
ū lâng beh khòaⁿ hūn--lo̍h-khì, ū lâng thâu-hîn thò· bōe-lī
有人beh看暈落去 有人頭眩吐不離
ti-chiu tio̍h-kip siám-tit-lī, cháu-ji̍p tōa-thiaⁿ kiaⁿ-pòaⁿ-sí
知州著急閃得離 走入大轎驚半死
chi̍t-sî siū-khì bô chú-ì, tōa-chhù pàng-hé sio lī-lī
一時受氣無主意 大厝放火燒離離
siā-chêng siā-āu chhē lâng-iáⁿ, chhē-kàu pòaⁿ-lō· Pang-soaⁿ-niá
社前社後揣人影 揣到半路崩山嶺
khòaⁿ-kìⁿ ūn-sài sí kiō-lāi, kiò-lâng thâu-khak koah--lo̍h-lâi
看見運使死轎內 叫人頭殼割落來
thâu-khak lo̍h tháng he-hún sīⁿ, peng-bé tòa-chiūⁿ kiaⁿ-siâ khì
頭殼落桶灰粉豉 兵馬帶上京城去
chiong chit hā-chêng chàu chú ti, tan cháu Tân Saⁿ Gō·-niû i
將這下情奏主知 單走陳三五娘伊
chú-siōng khòaⁿ pió chiū ti-chêng, kó-jiân chō-hóan sū bêng-bêng
主上看表就知情 果然造反事明明
khó-hūn ūn-sài sī kan-sîn, kun-chong tâi-lo̍h mn̂g-kháu chêng
可恨運使是奸臣 軍裝埋落門口前
lia̍h lâi hōan-lâng sì-cha̍p-gō·, lia̍h kiò gī-lîm-kun khì pa̍k
掠來犯人四五十 掠叫御林軍去縛
lia̍h-khì kàu-tiûⁿ khì thâi-thâu, put-chún iông-chêng chi̍t-lâng lâu
掠去教場去刣頭 不准容情一人留
Lîm Tōa thiaⁿ--kìⁿ sim hoaⁿ-hí, chhio̍k-kha tùn-tōe tiô pòaⁿ-thiⁿ
林大聽見心歡喜 雀腳頓地趒半天
chí-in oan-siû ū pò-khí, gûn-niú saⁿ-bān iā pân-gî
只因冤仇有報起 銀兩三萬也便宜
Tiuⁿ Hiân sim-lāi ū chú-tiuⁿ, seh cháu Tân Saⁿ kah Gō·-niû
張賢心內有主張 說走陳三佮五娘
Iak-chhun saⁿ-lâng lia̍h bōe-tio̍h, chhin-chhiūⁿ tio̍h-pīⁿ chia̍h chhò io̍h
益春三人掠bōe著 親像著病食錯藥
tōa-ko pò-oan ūi chit-chûi, ūi-tio̍h Tân Saⁿ Gō·-niû tūi
大哥報冤為chit誰 為著陳三五娘墜
i taⁿ saⁿ-lâng í cháu--khì, oan-siû bī-pò bōe hoaⁿ-hí
伊今三人已走去 冤仇未報bōe歡喜
Lîm Tōa thiaⁿ--kìⁿ ē-hiáu siūⁿ, jîn-sim put-chiok siâ thun chhiūⁿ
林大聽見會曉想 人心不足蛇吞象
chiū kiò sian-siⁿ khòaⁿ chiùⁿ-iūⁿ, hāi i sí bô-lâng chhin-chhiūⁿ
就叫先生看障樣 害伊死無人親像
Tiuⁿ Hiân lia̍h-oē chiū seh-khí, lâi-khì gī-sú chài ēng-chîⁿ
張賢掠話就說起 來去御史再用錢
kāng i chàu chú chhut sèng-chí, hoan-hù tē-hng-koaⁿ lia̍h--i
共伊奏主出聖旨 吩咐地方官掠伊
pńg-bûn siúⁿ-keh móa-móa-sī, thian-hā koaⁿ-hú chīn ti-ki
榜文賞格滿滿是 天下官府盡知機
kô-kô seh sī hōng sèng-chí, put-iông i sin cháu-tit-lī
個個說是奉聖旨 不容伊身走得離
Lîm Tōa thiaⁿ--kìⁿ hoaⁿ-hí sim , kūi-lāi chài-chhú chi̍t-bān kim
林大聽見歡喜心 櫃內再取一萬金
kau hō· Tiuⁿ Hiân chiūⁿ-kiaⁿ khì, bóe-chiok Ông Hôa chàu lia̍h--i
交互張賢上京去 買囑王華奏掠伊
Tiuⁿ Hiân tòa gûn chiūⁿ-kiaⁿ khì, chiū tùi Ông Hôa khì pò·-tì
張賢帶銀上京去 就對王華去佈置
sàng i gûn-thâu chì gō·-chheng, ka-kī thau-thàn pòaⁿ-bān kim
送伊銀頭只五千 自己偷趁半萬金
Ông Hôa kìⁿ gûn chàu chú chai, khó-hūn Tân Saⁿ lia̍h-bōe-lâi
王華見銀奏主知 可恨陳三掠未來
chio-kun bóe-bé chāi soaⁿ-lāi, kàu-sî chō-hóan tōa-kiāⁿ tāi
招軍買馬在山內 到時造反大件代
lâng seh chám-chháu tio̍h tn̄g-kun, m̄-thang lâu-lo̍h chài hông-chhun
人說斬草著斷根 呣通留落再逢春
chú-siōng pńg-bûn chhut--lo̍h-khì, hoan-hù thian-hā lâi lia̍h--i
主上榜文出落去 吩咐天下來掠伊
hông-tè kìⁿ chàu chiū ún-chún, sûi-sî sèng-chí kap pńg-bûn
皇帝見奏就允准 隨時聖旨佮榜文
beh lia̍h Tân Saⁿ lōan-hun-hun, beh lia̍h Gō·-niû kah Iak-chhun
beh掠陳三亂紛紛 beh掠五娘佮益春
hêng-tô· siúⁿ-keh piàn-piàn-sī, sûi-jîn pò-seh gûn chheng-jī
形圖賞格遍遍是 誰人報說銀千二
ū lâng siu-liû tio̍h hiàn--chhut, o-chông put-hiàn chōe tâng-lu̍t
有人收留著獻出 窩藏不獻罪同律
hiàn-chhut Tân Saⁿ sī chiàⁿ-sin, siúⁿ-keh pe̍h-gûn ū saⁿ-chheng
獻出陳三是正身 賞格白銀有三千
hiàn-chhut Gō·-niû kap Iak-chhun, múi-lâng siúⁿ-keh nn̄g-chheng gûn
獻出五娘佮益春 每人賞格兩千銀
この記事へのトラックバックURL
chiah-ê chū-liāu góa sī ùi chia chhau--lâi-ê:
http://cls.admin.yzu.edu.tw/LM/art/art_home.htm
POJ ê phiau-kì, sī góa ka-kī kun-kù hiān-chú-sî ê Ē-mn̂g-khiuⁿ kah Chôan-chiu-khiuⁿ te̍k-pia̍t lâi thiam-chù--ê.
Àn-chiàu só· ìn-iōng hit-tiuⁿ bāng-ia̍h ê kài-siāu, lán thang chai-iáⁿ kóng, chit-thò chhit-jī-á-kó·, pian-siá ê nî-tāi sī "民國初年","廈門人"所編...
Sū-si̍t, góa khòaⁿ chit-ê pán-pún, put-tàn kah chit-chūn ê Ē-mn̂g-oē chin bô sio-kâng, mā kah Chôan-chiu chāi-tē khiuⁿ-kháu bô kài tùi-tâng. Chha-put-to ē-sái kóng sī "Hā-Chôan-lām" (廈泉濫)...











沖縄の美容室特集