2005年07月07日

漳州俗语(2)


61.家治(自己)啲物好食,家治(自己)啲厝好徛(居住):ka-tī ê mi̍h hó-chia̍h, ka-tī ê chhù hó kiā
62.千富万富,比朆过家治(自己)起厝:chhian-pù bān-pù, pí bōe-kòe ka-tī khí-chhù.
62.千富万富,呣值得咱厝富 :chhian pù bān pù, m̄-ta̍t-tit lán-chhù pù.
63.夏呣困席,冬呣睏石: hē m̄ khùn chhio̍h, tang m̄ khùn chio̍h
64.相挤被,袷(盖)朆烧(暖和): sio kheh phōe, kah bē sio.
65.洗面着洗耳边,扫地着扫壁边: sé-bīn to̍h sé hī-piⁿ, sàu-tè to̍h sàu piah-piⁿ.
66.日求三餐,夜求一宿: ji̍t kiû sam-chhan, iā kiû it siù.
67.一瞑无眠,三瞑补朆过(尽): chi̍t mê bô-bîn, saⁿ-mê pó· bē kòe (chīn).
67.一日无眠,三日踅神:chi̍t-ji̍t bô-bîn, saⁿ-ji̍t se̍h-sîn.


68.在家靠父母,出外靠朋友: chāi-ke khò pē-bó, chhut-gōa khò pêng-iú.
69.问路靠嘴水,行路靠脚腿: mn̂g lō· khò chhùi-chúi, kiâⁿ-lō· khò kha-thúi.
70.出门一趁早,二趁饱,三趁秋清(凉快),四趁有阵(同伴): chhut-mn̂g, it thàn chá, jī thàn pá, saⁿ thàn chhiu-chhìn, sì thàn ū-tīn
72.暗路行久,早慢会拄着鬼: àm-lō· kiâⁿ kú, chá-bān ē tú-tio̍h kúi.
71.山高自有行路客,水深自有渡船人: soaⁿ kôan chū-iú hêng-lō· kheh, chúi chhim chū-iú tō·-chûn jîn
72.远路没轻担: hn̄g lō· bô khin-tàⁿ.
73.春天出门莫寄伞,寒天出门莫寄衣: chhun-thiⁿ chhut-mn̂g bo̍h kiàⁿ sòaⁿ, kôaⁿ-thiⁿ chhut-mn̂g bo̍h kiàⁿ saⁿ.
74.逢桥要下马,过渡莫争船。hông kiô ài lo̍h bé, kòe-tō· bo̍̍h cheⁿ chûn.

婚姻:
75.有缘千里来相会,没缘对面讲无话: iú-iân chhian-lí lâi siāng-hōe, bô-iân tùi-bīn kóng bô ōe .
76.拍破侬姻缘,万世拖屎连(麻烦多): phah-phòa lâng in-iân, bān-sì thoa-sái-liân,
77.两侬无相嫌,糙米煮饭也会粘: nn̄g-lâng bô sio-hiâm, chhò-bí chí-pn̄g mā-ē liâm.
78.有缘呣惊千里远,无缘无彩门对门: ū iân m̄-kiaⁿ chhian-lí hn̄g, bô iân bô-chhái mn̂g-tùi-mn̂g.
79.感情好,啉 饮糜 睏土骹也甘愿:kám-chêng hó, lim àm-môe, khùn thô·-kha mā kam-gōan.
80.相亲看家宅,娶某(妻)看妻家: siòng-chhin khòaⁿ ke-the̍h, chhōa-bó· khòaⁿ chhe-ke.
81.做田嗳有好田底,娶某(妻)嗳拣好娘妳(母亲):chò-chhân ài ū hó chhân-té, chhōa bó· ài ū hó niû-lé.
82.好某(妻)娶会着,好食补药: hó bó· chhōa ē-tio̍h, khah hó chia̍h pó·-io̍h.
83.贪心查某嫁无好翁(丈夫): tham-sim cha-bó· kè bô hó ang.
84.嫁着臭头尪,揪被掩鼻空;嫁着刣猪尪,有肉佫有葱;嫁着翘龟尪,被内风驶帆;嫁着跋缴(赌博)翁,规厝内空空: kè tio̍h chhàu-thâu ang, kiú phōe ng phīⁿ-khang; kè tio̍h thâi-ti ang,ū bah koh ū chhang;kè tio̍h khiau-ku ang, phōe lāi hong-sái-phâng; kè tio̍h po̍ah-kiáu ang, kui chhù-lāi khang-khang.
85.男女合意,无嫌怯势(难看): lâm-lú kah-ì, bô hiâm khiap-sì.
86.侬水朆配饭,心水赢过鸭母生金蛋: lâng súi bē phòe-pn̄g, sim súi iâⁿ-kòe ah-bó seⁿ kim-nn̄g.
87.结婚摆阔气,婚后无柴米: kiat-hun pâi khoah-khì, hun-āu bô chhâ-bí.
88.媒侬包汝入房,无包汝一世侬: hn̂g-lâng pau lí ji̍p-pâng, bô pau lí chi̍t-sì-lâng.
89.大桥来扛呣行,搭帕仔缀侬走: tōa-kiō lâi kng m̄ kiâⁿ, tah phè-á tòe lâng cháu.
90.细二猫踏破瓦,细二查某走过社 :sè-jī cha-bó· ta̍h phòa hiā, sè-jī cha-bó· cháu kòe siā.
91.和尚死某(妻)呣敢哭 hôe-siūⁿ sí bó·: m̄-káⁿ khàu.
92.寡妇门前是非今侪:kóaⁿ-hū mn̂g-chêng sī-hui chē.
93.近亲莫结婚,结婚害囝孙: kīn-chhin bo̍h kiat-hun, kiat-hun hāi kiáⁿ-sun.
家庭:
94.桶无箍会散,家无主会乱: tháng bô kho· ē sòaⁿ, ke bô chú ē lōan.
95.无好序大(长辈),着无好序细(晚辈):bô hó sī-tōa to̍h bô hó sī-sè.
96.做公拖kah暗摸摸,做妈拖kah叫毋敢: chò kong thoa kah àm-bōng-bōng, chò má thoa kah kiò m̄-káⁿ.
97.恶妻孽子,神仙难治: ok-chhe gia̍t-chú, sîn-sian lân tī
98.家业家业,有家着有业: ke-gia̍p ke-gia̍p, ū ke to̍h ū gia̍p
98.无hōaⁿ家呣知柴米贵,无生囝呣知父母恩:bô hōaⁿ-ke m̄-chai chhâ-bí kùi, bô seⁿ-kiáⁿ m̄-chai pē-bó in
99.三岁囡子得侬惜,百岁老侬讨侬嫌: saⁿ-hóe gín-á tit lâng sioh, pah-hòe lāu-lâng thó-lâng-hiâm
100.十月怀胎,苦处无侬知 cha̍p-go̍eh hôai-thai, khó·--chhù bô lâng chai.
101.父母无嫌囝怯势(不美),囝儿无嫌父母穷: pē-bó bô hiâm kiáⁿ khiap-sì, kiáⁿ-jî bô hiâm pē-bó kêng.
102.愿担一石米,呣愿取一个囝仔庇(小孩): gōan taⁿ chi̍t-chio̍h bí, m̄-gōan chhōa chi̍t-ê gín-á-phí.
103.公妈惜大孙,父母惜细囝(小儿)kong-má thiàⁿ tōa-sun, pē-bó sioh sè-kiáⁿ
104.父母疼囝长流水,囝疼父母树尾风: pē-bó thiàⁿ kiáⁿ tn̂g-lâu-chúi, kiáⁿ thiàⁿ pē-bó chhiū-bóe-hong
105.儿孙自有儿孙福,莫为儿孙做牛马: jî-sun chū-iú jî-sun hok, bo̍k ūi jî-sun chò gû-bé
106.靠囝靠新妇(儿媳),不如身边家治(自己)有: khò kiáⁿ khò sin-pū, put-jû sin-piⁿ ka-tī ū.
107.在生无侬认,死后规大阵(一大群人): chāi-seⁿ bô lâng jīn, sí-āu chi̍t-tōa-tīn
108.酒肉面前知己假,患难之中兄弟真: chhiú-bah bīn-chêng ti-kí ké, hòan-lān chi-tiong hiaⁿ-tī chin.
109.兄弟共心金不换,同姒(妯娌)齐心家不败:hiaⁿ-tī kāng-sim kim put-hòan, tâng-sāi chê-sim ke put-pāi.
110.兄弟若共心,田涂(泥巴)变黄金:hiaⁿ-tī kāng-sim, chhân-thô· pìⁿ n̂g-kim
111.家伙(业产)分朆平,拍到"廿九瞑"(除夕)ke-hóe pun bē-pêⁿ, phah kàu jī-káu-mê.
112.一夜夫妻百世恩: it-iā hu-chhe pek-sè in (un).
113.富贵不离祖,贫穷不离某(妻)hù-kùi put-lī chó·, pîn-kêng put-lī bó·.
114.行船靠掌舵,hōaⁿ家靠老婆仔: kiâⁿ-chûn khò hōaⁿ-tōa, hōaⁿ-ke khò lāu-bó·-á
115.好翁(丈夫)好某(妻子),同甘共苦:hó ang hó bó·, tông-kam-kiōng-khó·.
116.呣免家内千担粮,只beh夫妻会思量: m̄-bián ke-lāi chheng-tàⁿ niû, chí-beh hu-chhe ē su-niû.
117.别侬啲查某(女人)睏朆烧: pat-lâng ê cha-bó·, khùn bōe sio
118.食好穿好,不如白头偕老: chia̍h hó chhēng hó, put-jû pe̍k-thâu-kai-ló
119.食翁(丈夫)芳芳,食某(妻子)艰苦: chia̍h ang phang-phang, chia̍h bó· kan-khó·.
120.怀胎十月易, 取囝十月难: hôai-thai cha̍p-go̍eh kōe, chhōa kiáⁿ cha̍p-go̍eh oh.
121.翁(丈夫)螯(能干)某(妻子)翘头: ang gâu, bó· khiàu-thâu.
122.千金难买囝孙螯(能干): chhian-kim lân-bé kiáⁿ-sun gâu.
123.千两银呣值一个亲生囝: chheng-niú gîn, m̄-ta̍t chi̍t-ê chhin-seⁿ-kiáⁿ
123.三条茄,呣值得一粒蟯 (形容妇女能干,强过三个男子汉):saⁿ-tiâu kiô, m̄-ta̍t-tit chi̍t-lia̍p giô.
124.子女呣免侪,好好生一个: chú-lú m̄-bián chē, hó hó seⁿ chit-ê
124.好囝好chhit-thô,歹囝不如无: hó-kiáⁿ hó chhit-thô, pháiⁿ-kiáⁿ put-jû bô.
125.孤囝一枝花,侪囝受拖磨: ko·-kiáⁿ chi̍t-ki-hoa, chē kiáⁿ siū thoa-bôa.
126.一囝清心,侪囝棘心(别气、犯愁): chi̍t-kiáⁿ chheng-sim, chē-kiáⁿ kek-sim
127.侪子侪女呣是福,父母拖到老磕磕: chē kiáⁿ chē lú m̄-sī hok, pē-bó thoa kah lāu-khok-khok
128.侪囝饿死父,侪新妇(儿媳)饿死大家(婆婆):chē kiáⁿ gō sí pē, chē sin-pū gō sí ta-ke.
128.侪囝饿煞父:chē kiáⁿ gō·-soah pē.
128.好囝呣免侪,侪囝饿死父:hó-kiáⁿ m̄-bián chē, chē kiáⁿ gō-sí pē.
129.两目相亲像,生男生女拢共样: nn̄g-ba̍k sio-chhin-chhiūⁿ, seⁿ lâm seⁿ lú lóng kāng-iūⁿ.
130.树大嗳分叉,囝大嗳分家,女大嗳出嫁: chhiū tōa ài pun-chhe, kiáⁿ tōa ài pun-ke, lú tōa ài chhut-kè.
131.后生饲大是某(儿媳)啲: hāu-seⁿ chhī-tōa sī bó·--ê
132.食饭阿爹,趁钱私奇(自己嫌钱自己花): chia̍h pn̄g a-tia, thàn-chîⁿ su-khia (sai-khia).
133.好竹出好笋,好老父出好囝孙: hó tek chhut hó sún, hó lāu-pē chhut hó kiáⁿ-sun.
134.歪戴帽仔斜穿衣,长大呣是好孩儿: oai tì bō-á siâ chhēng-i, tiáng-tōa m̄-sī hó hâi-jî.
135.犁田出好牛,久病见孝子: lê-chhân chhut hó-gû, kú-pēⁿ kiàn hàu-chú.
136.父母呣亲佮谁亲,父母呣敬敬何人?:pē-bó m̄-chhin kah chôa (=siáng) chhin, pē-bó m̄-kèng kèng hô-jîn
137.父母在生呣孝顺,百岁年后哭鬼神: pē-bó chai-seⁿ m̄ hàu-sún, pah-hòe nî-āu khàu kúi-sîn.
138.大家(婆婆)惜新妇,食穿项项有: ta-ke sioh sin-pū, chia̍h-chhēng hāng-hāng ū.
139.新妇孝大家(婆婆),愈过愈发家:sin-pū hàu ta-ke, lú kòe lú hoat-ke.
140.姑嫂会和,厝边呵咾(赞扬):ko·-só ē-hô,chhù-piⁿ o-ló.
141.好布着好纱,好新妇(儿媳)也着好大家: hó pò· to̍h hó-se, hó sin-pū mā to̍h hó ta-ke.
142.囝婿(女婿)顶半囝: kiáⁿ-sài téng pòaⁿ-kiáⁿ.
143.论辈无论岁: lūn pòe bô lūn hòe.
144.天顶天公,地骹下母舅公:thiⁿ-téng thiⁿ-kong, tē-kha-ē bó-kū-kong
145.外甥母舅脸: gōe-seng bó-kū bīn
146.远亲不如近邻,近邻不如对面: óan-chhin put-jû kīn-lîn, kīn-lîn put-jû tùi-bīn
147.千金难买好厝边: chhian-kim lân-bé hó chhù-piⁿ.

家教:
148.看囝知老爸 (有其父必有其子,有其母必有其女):khòaⁿ kiáⁿ chai lāu-pē.
148.有迄号后生,着有迄号老父:ū hit-hō hāu-seⁿ to̍h ū hit-hō lāu-pē.
149. 一侬看出一家,新妇看出大家: chi̍t-lâng khòaⁿ-chhut chi̍t-ke, sin-pū khòaⁿ-chhut ta-ke
150.老侬呣忆苦,囝孙呣知福: lāu-lâng m ek khó·, kiáⁿ-sun m̄-chai hok
151.教子有方囝成材,教子无方囝浪荡:kà kiáⁿ iú-hong kiáⁿ chiâⁿ-châi, kà-kiáⁿ bû-hong kiáⁿ lōng-tōng.
152.菜无沃(浇)朆大丛,囝无管朆成侬: chhài bô-ak bē tōa-châng, kiáⁿ bô-kóan m̄-chiâⁿ-lâng.
152.菜无扒呣成丛,查某囝无嫁呣成侬:chhài bô pak m̄-chiâⁿ châng, cha-bó·-kiáⁿ bô kè m̄-chiâⁿ-lâng.
153.教囝无乖一世侬: kà kiáⁿ bô koai chi̍t-sì-lâng
154.顶厝侬教囝,下厝侬囝乖:téng-chhù lâng kà kiáⁿ, ē-chhù lâng kiáⁿ koai.
154.细汉呣学习,大汉来不及:sè-hàn m̄ ha̍k-si̍p, tōa-hàn lâi-put-kip
155.细汉偷割瓠,大汉偷牵牛: sè-hàn thau koah-pû, tōa-hàn thau khan-gû
156.捷拍朆惊,捷骂朆听:chia̍p phah bē kiaⁿ, chia̍p mē bē-thiaⁿ
157.好囝呣免教,歹囝教朆乖:hó-kiáⁿ m̄-bián kà, pháiⁿ-kiáⁿ kà bē koai
158.教囝泅,呣好教囝爬树: kà kiáⁿ siû, m̄-hó·ⁿ kà kiáⁿ peh-chhiū.
159.在生若无孝,死了着免哭:chāi-seⁿ nā bô-hàu, sí-liáu to̍h bián khàu.
160.家有千金,免点双灯。ke ū chhian-kim, bián tiám siang-teng.
161.饭顿赴会着,恰好食补药: pn̄g-tǹg hù ē tio̍h, khah hó chia̍h pó·-io̍h
162.食米呣知米价: chia̍h bí m̄-chai bí kè
162.食饭坩中央: chia̍h pn̄g-khaⁿ tiong-ng.
163.大空(奢侈)无底: tōa-khang bô-bé
163.风龟无底:hong-ku bô-té
164.惊贵买无好物: kiaⁿ kùi bé bô hó-mi̍h
165.家己刣,趁(赚)腹内(内藏):ka-tī thâi, thàn pak-lāi.
166.钱来趁到手,呣通(不要)大虾配烧酒:chîⁿ lâi thàn kàu chhiú, m̄-thang tōa-hê phòe sio-chiú.
167. 着算了食,毋通吃了算:to̍h sǹg liáu chia̍h, m̄-thang chia̍h-liáu sǹg.
168.会晓(有能力)hōaⁿ家件件有,朆晓hōaⁿ家项项无: ē-hiáu hōaⁿ-ke kiāⁿ-kiāⁿ ū, bē-hiáu hōaⁿ-ke hāng-hāng bô.
169.囝仔爱过年,大侬苦无钱: gín-á ài kòe-nî, tōa-lâng khó· bô-chîⁿ
170.一勤生百巧,一懒生百病: chi̍t-khîn seⁿ pah-khá, chi̍t-nōa seⁿ pah-pēⁿ
171.马无野草不肥,人无横财不富: bé bô iá-chháu put-hûi, lâng bô hôaiⁿ-châi put-hù.
172.卟勤呣俭,无米无盐: beh khîn m̄ khiām, bô bí bô iâm.
173.好问朆迷路,勤做呣知苦: hó mn̄g bē bê-lō·, khîn-chò m̄-chai khó·.

勤俭:
174.全家勤,厝前厝后出金银: chôan-ke khîn, chhù chhêng chhù āu chhut kim-gîn
175.急计(骨力)侬用手,想惮(贫惮)侬用嘴: kip-kè (kut-la̍t)-lâng iōng chhiú, siūⁿ-tōaⁿ (pīn-tōaⁿ-lâng iōng chhùi
176.骨力啲想做,贫惮啲想食:kut-la̍t--ê siūⁿ chò, pīn-tōaⁿ--ê siūⁿ chia̍h
177.水停百日生虫,侬闲百日破病:chúi thêng pah-ji̍t seⁿ-thâng, lâng êng pah-ji̍t phòa-pēⁿ
178.好马不停蹄,好牛不停犁: hó bé put-thêng tê, hó gû put-thêng lê.
179.做虫想食也着爬: chò thâng siūⁿ chia̍h mā-to̍h pê.
180.暗暗睏,早早起,米瓮定定有剩米:àm-àm khùn, chá-chá khí, bí-àng tiāⁿ-tiāⁿ ū chhun (sīn)-bí
181.若卟生活好,勤劳、节俭、储蓄三件宝:nā-beh seng-o̍ah hó, khîn-lô, chiat-khiām, thí-thiok saⁿ-kiāⁿ pó.
182.卟食呣讨趁(不谋生),食久山也崩:beh chia̍h m̄ thó-thàn, chia̍h kú soaⁿ mā pang
183.靠食家伙(祖业)是无好尾(晚景): khò chia̍h ke-hóe, sī bô hó-bóe.
184.金山挖久也会空: kim-soaⁿ, ó· (iah) kú mā-ē khang.
185.衫裤笑破没笑补: saⁿ-khò· chhiò phòa bô chhiò pó·.
186.冬头朆晓俭,冬尾嘈嘈念(年头不懂节俭,年底叫苦发牢骚):tang-thâu bōe-hiáu khiām, nî-bóe chha̍uh-chha̍uh-liām
187.有油也呣通白日点灯:ū iû, mā m̄-thang pe̍h-ji̍t tiám-teng.
188.细水长流年年有,大食大啉无长久。sè-chúi tiâng-liû nî-nî ū, tōa-chia̍h tōa-lim bô tn̂g-kú.
189.好汉战死沙场,懒汉饿死眠床(床铺): hó-hàn chiàn-sí soa-tiûⁿ, lām-nōa gō-sí bîn-chhn̂g.
190.空食山崩,骨力(勤劳)好康(富裕): khang chia̍h soaⁿ-pang, kut-la̍t hó-khang.
191.俭食骨力做:khiām chia̍h kut-la̍t chò
192.贪酒无顾病,贪色无顾身,贪财无顾亲: tham-chiú bô kò· pēⁿ, tham-sek bô kò· sin, tham-châi bô kò· chhin
193.贪字贫字壳, 缴(赌)字贫字底: kiáu--jī pîn-jī té,tham--jī pîn-jī khak
194.缴(赌博)佮婊(玩妓女),沾着家伙(财产)了: kiáu kah piáu, bak--tio̍h ke-hóe liáu.
195.小啉,无要紧;大啉,损神经: sió lim,bô-iàu-kín; tōa lim, sún sîn-keng
196.无食过量酒,呣啉隔瞑(过夜)茶: bô chia̍h kòe-liāng chiú, m̄ lim keh-mê tê.
197.烟酒不离嘴,医生跑断腿;毋沾烟和酒,活到九十九: hun-chiú put-lī chhùi, sian-seⁿ cháu tn̄g thúi; m̄ bak hun kah chiú, o̍ah kàu kiú-si̍p-kiú.
198.卟食鸦片熏(烟),害己害囝孙: beh chia̍h a-phiàn-chun, hāi kí hāi kiáⁿ-sun
199.鸦片仙,走路倥倥颠: a-phiàn-sian, kiâⁿ-lō· khōng-khōng-tian.
200.猪哥神短岁寿,未变天骨先抽(抽搐疼痛):ti-ko-sîn té-hòe-siū, bē piàn-thiⁿ kut seng-thiu.
201.散凶侬(穷人)无病着是福:sàn-hiong-lâng bô pēⁿ to̍h-sī hok
202平安咔赢大趁(赚)钱: pêng-an khah-iâⁿ tōa-thàn-chîⁿ.



この記事へのトラックバックURL

http://limkianhui.ti-da.net/t574902